مالیات کمر صنعت آی‌تی را می‌شکند

پس از وقوع بحران اقتصادی شاهد تلاش دولتمردان کشورها برای اعطای تسهیلات اعتباری و حتی گاه بلاعوض و ویژه برای برون رفت صنایع از وضعیت نامطلوب اقتصادی بودیم. ظاهرا دولت ها مجبور بودند برای برون رفت تولیدکنندگان و صنایع از بحران ها با اعطای تسهیلات بانکی بلاعوض یا تشویق بنگاه ها به اخذ تسهیلات بانکی، معافیت یا تشویق های مالیاتی و… چاره ای برای سرپا نگهداشتن بنگاه های آسیب دیده بیندیشند.
رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور ما نیز چندی پیش با بیان این مطلب که ایران به جهات گوناگون ارتباط مستقیمی با بحران اقتصادی نداشته و به همین دلیل کمتر متضرر شده است، اعلام کرد بنا است وزارت اقتصاد برای شرکت هایی که در بحران اقتصادی متضرر شده اند، معافیت در نظر گرفته و از این شرکت ها مالیات دریافت نشود. این در حالی است که شرکت های کامپیوتری کمتر در این زمینه مورد توجه قرار گرفته اند. به طور کلی در رابطه با مالیات در نظر گرفته شده برای شرکت های سخت افزاری و نرم افزاری، فعالان این صنف نظرات گوناگونی دارند.
گروهی بر این باورند که مالیات در نظر گرفته برای این گروه که قلب تپنده در توسعه کشور به حساب می آید، سنگین است و باید دولت برای حمایت از این صنعت، آن هم در شرایطی که در دوران رکود و بحران اقتصادی قرار داریم تصمیماتی اتخاذ کند که معافیت مالیاتی، اعطای وام بدون عوض و…. نمونه هایی از این اقدامات است. گروهی نیز بر این باورند مالیات حق مسلم دولت است و باید به دولت پرداخت شود، ولی نظام جامع مالیاتی در کشور ما دچار مشکلاتی است که باید اصلاح شود.
مالیات شرکت های کامپیوتری به طور کلی مالیاتی که برای شرکت های فعال در زمینه it در نظر گرفته شده است، بر مبنای عملکرد شرکت ها و میزان واردات یا تولید کالاهای آنها محاسبه می شود، اما برخی از شرکت هایی که در زمینه نرم افزار فعالیت می کنند و دارای پروانه تحقیق و توسعه هستند از پرداخت مالیات معاف هستند. همچنین آن دسته از شرکت های تولیدی که تا شعاع ۱۲۰ کیلومتری خارج از شهر تهران به تولید کالا می پردازند مشمول معافیت مالیاتی هستند. مالیات فروشندگان کالاهای IT نیز اساس ۲۵ درصد از کل سود فروش محاسبه و اخذ می شود.
اما موضوعی که فعالان بازار نسبت به آن گله مندند این است که با توجه به اینکه بازار روزهای بی رونقی را سپری می کند و بسیاری از فروشندگان اجناس خود را با ضرر و زیر قیمت بازار به فروش می رسانند دریافت مالیات از کسبه چندان عادلانه نیست و این مدیران صنف ها هستند که باید در این زمینه نگران اعضای خود باشند و برای نجات آنها اقدام کنند.
صالحی یکی از اعضای هیات مدیره پاساژ پایتخت در این زمینه می گوید: در شرایط کنونی که صنف رایانه ماه ها است با بازاری راکد و بی رونق روبه رو است، اداره مالیات به جای کمک به فعالان این صنف مالیات ها را افزایش داده است. مگر فروشندگان چقدر درآمد دارند که بخواهند حال مالیات بیشتری هم بپردازند؟ این در حالی است که واردکنندگان و همچنین کارشناسان بر این باورند که مالیات حق دولت است و اتفاقا در شرایط بحرانی گاه پیش می آید که دولت با تکیه بر مالیات از عهده مشکلات بر می آید. سهیل مظلوم، یکی از اعضای سازمان نظام صنفی رایانه ای تهران در این رابطه می گوید: به هر حال طبق قانون باید مالیات را پرداخت و نمی توان از آن فرار کرد. اما موضوعی که مطرح است آن است که باید در کشور نظام جامع مالیاتی بر اساس IT اجرا شود.
به گفته وی، اگر مالیات اشخاص حقیقی باید بر اساس کد ملی و مالیات شرکت ها بر اساس کد اقتصادی و مطالعه دقیق در آمد و سود و زیان آنها صورت گیرد هم عدالت مالیاتی برقرار می شود و هم فرار مالیاتی صورت نمی گیرد. وی با اشاره به قرارداد سازمان امور مالیاتی با یک شرکت فرانسوی در سال ۸۳ برای طراحی سیستم مالیاتی بر اساس it گفت: متاسفانه این تلاش بی نتیجه ماند و تاکنون اقدام مفیدی در این زمینه صورت نگرفته است.
خوانساری، عضو هیات مدیره سازمان نظام صنفی رایانه ای تهران نیز در این رابطه می گوید: در اینکه در مورد اخذ مالیات از شرکت های فعال در زمینه it قدری سختگیرانه عمل می شود، شکی نیست اما به هر حال مالیات را باید پرداخت. وی افزود: به نظر می رسد با توجه به اینکه در دوران بحران قرار داریم بهتر است دولت در اجرای قوانین مالیاتی کمی نرم تر عمل کرده و از شیوه هایی مانند تشویق های مالیاتی، تخفیف، اعطای وام های بدون سود و…. استفاده کرده و از این صنعت دفاع کند. کاوه ثروتی یکی دیگر از اعضای سازمان نظام صنفی رایانه ای تهران نیز می گوید: تمام کشورها از فعالان صنف it حمایت های ویژه ای می کنند و از آنجا که کشور ما مبتنی بر اقتصاد دانش محور است باید در این راستا حمایت های ویژه ای از این صنعت داشته باشد. وی نیز پیشنهاد داد دولت باید از طریق اعطای وام های بلاعوض، در نظر گرفتن معافیت های مالیاتی و… درصدد حمایت از این صنعت بر آید. باقر بحری یکی از مدیران شرکت سازگار ارقام نیز در این رابطه گفت: ما نمی توانیم به میزان مالیات در نظر گرفته شده و… اعتراضی داشته باشیم؛ چرا که دولت ها در بسیاری موارد هر گاه با بحران مواجه می شوند به مالیات تکیه می کنند. اما در بحث مالیاتی ما با دو معضل عمده مواجه هستیم که یکی شفاف سازی در این بحث است و دیگری برقراری عدالت مالیاتی. به گفته وی، قوانین مالیاتی ما قدیمی و به صورت سنتی اعمال می شود و باید تغییراتی در این مورد صورت گیرد.
همچنین احتساب مالیات باید بر اساس شرایط روز صورت گیرد و هر صنعت به طور مجزا مورد بررسی قرار گیرد. یکی دیگر از مدیران شرکت های کامپیوتری در این زمینه گفت: به طور کلی دولت وظیفه دارد در شرایط بحرانی از صنایع مختلف حمایت کند و از سمت دولت باید به این بخش ها تزریق شود. به همین دلیل تولیدکنندگان و واردکنندگان انتظار دارند دولت با در نظر گرفتن تسهیلاتی جلوی ورشکست شدن فعالان صنف های مختلف از جمله IT را بگیرد.
معمای مالیات بر ارزش افزوده البته به غیر از مالیاتی که هر ساله از فعالان صنف رایانه اخذ می شود، موضوع مالیات بر ارزش افزوده هم مطرح است که باعث اعتراض فعالان این صنف شده است. یکی از فعالان این صنف ادعا می کند این قانون در حالی وضع و اجرا می شود که هنوز بسیاری از کسبه بازار های کامپیوتر، واردکنندگان و همچنین مصرف کنندگان اطلاع دقیقی از چند و چون اجرای آن ندارند. از طرفی فعالان صنف رایانه نسبت به نحوه پرداخت مالیات بر ارزش افزوده گله مندند.
مهران خوانساری، نائب رییس سازمان نظام صنفی رایانه ای استان تهران در این رابطه می گوید: اجرای طرح مالیات بر ارزش افزوده بدون بهره مندی از IT امکا ن پذیر نیست و به این منظور باید نرم افزارهای ویژه این کار طراحی و تولید شود و در اختیار همه قرار بگیرد. وی با اشاره به تشکیل کارگروه مالیات بر ارزش افزوده در سازمان نظام صنفی رایانه ای استان تهران گفت: فعالیت های این کارگروه در سطح کشور تعریف شده است. وی با بیان این که بعد از برگزاری جلسات آگاهی رسانی درباره نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده دلایل اجرای آن مشکلات و موانع اجرای این کار به مسوولان مالیاتی منتقل شد، افزود: اجرای طرح مالیات بر ارزش افزوده شاید بعد از گذشت دو یا سه دوره بین اعضای صنف جا بیفتد.
خوانساری همچنین یکی از مشکلات اجرای طرح مالیات بر ارزش افزوده را نبود اطلاع از این طرح از سوی دستگاه های دولتی عنوان و اظهار کرد: دستگاه های دولتی طرف قرارداد با اعضای صنف رایانه ای به دلیل آگاه نبودن از این طرح وجود مشکلات را در اجرای قراردادها عنوان می کنند که این امر تنها با آگاهی رسانی به این دستگاه ها قابل حل است. عدالت مالیاتی در این که پرداخت مالیات وظیفه همه فعالان صنوف مختلف است شکی نیست. اما نکته ای که بسیاری از فعالان صنف IT به آن اشاره می کنند این است که عدالت مالیاتی در کشور برقرار نیست و بسیاری از شرکت های بزرگ با درآمدهای بالا از پرداخت مالیات فرار کرده و در مقابل شرکت های کوچک و برخی از گروه های درآمدی پایین مجبور به پرداخت مالیات هستند. به رغم این کم نیستند شرکت های بزرگی که مالیات خود را کامل می پردازند، اما از نبود عدالت در این زمینه گله مند هستند.
در این زمینه اجرای طرح مالیات الکترونیکی یک راه برون رفت از این وضعیت تلقی می شود. موضوعی که طی سال های اخیر سازمان امور مالیاتی موفق به اجرای آن نشد.
حمایت اصناف از زیرمجموعه ها اگر چه صنف رایانه به پرداخت مالیات به دولت معتقد است، اما برخی از فروشندگان معتقدند پرداخت مالیات در شرایطی که بازار در دوران رکود به سر می برد ناعادلانه است و مدیران صنف رایانه و همچنین اتحادیه باید در این راستا به حمایت از اعضای صنف بپردازند. فروشندگان رایانه همچنین با اشاره به افزایش مالیات در نظر گرفته شده برای فروشندگان این صنف اشاره کرده و گناه را بر گردن اتحادیه می اندازند. البته این معضلی است که کسبه پاساژ پایتخت طی هفته های اخیر با آن مواجه شده اند و ادعا می کنند افزایش مالیات کسبه این پاساژ به علت عدم رسیدگی به مشکلات این صنف و عدم حمایت این اتحادیه از زیرمجموعه هایش است.
کسبه این مرکز خرید و فروش رایانه ادعا می کنند مالیات فعالان این پاساژ دو تا سه برابر شده و نتیجه شکایت آنها به اداره مالیات افزایش مجدد مالیات بوده است. این در حالی است که شیر مست، رییس اتحادیه ماشین های اداری در این رابطه می گوید: افزایش مالیات برای فروشندگانی بوده است که سابق بر این مالیات کمتری به دولت می پرداختند و در ضمن اتحادیه در این زمینه تصمیم گیر نیست. با این حال اتحادیه پیشنهاد کاهش مالیات را به اداره مالیات داده است و نتیجه این شده است که مالیات در نظر گرفته شده در حد قابل توجهی کاهش یافته است.
ارائه شده در دنیای اقتصاد