اعتراض سخت افزاری‌ها به استانداردهای سخت‌گیرانه

در بازار قطعات کامپیوتری وارداتی هر روز اتفاق تازه ای رخ می دهد. یک روز خبر ورود و وفور کالاهای تقلبی در بازار به تیتر رسانه های گروهی تبدیل می شود و روز دیگر افزایش و کاهش تعرفه واردات. یک روز ابلاغ قانون مالیات بر ارزش افزوده و اخذ آن از مصرف کنندگان نهایی قیمت های بازار را بالا می کشاند و روز دیگر لغو مقطعی این قانون سردرگمی هایی را برای فروشندگان، توزیع کنندگان و در نهایت مصرف کنندگان به وجود می آور در بازار قطعات کامپیوتری وارداتی هر روز اتفاق تازه ای رخ می دهد.
یک روز خبر ورود و وفور کالاهای تقلبی در بازار به تیتر رسانه های گروهی تبدیل می شود و روز دیگر افزایش و کاهش تعرفه واردات. یک روز ابلاغ قانون مالیات بر ارزش افزوده و اخذ آن از مصرف کنندگان نهایی قیمت های بازار را بالا می کشاند و روز دیگر لغو مقطعی این قانون سردرگمی هایی را برای فروشندگان، توزیع کنندگان و در نهایت مصرف کنندگان به وجود می آورد. جدا از این بحث، قانون مالیات بر ارزش افزوده که به رغم لغو شدن موقتی آن، از سوی برخی از واردکنندگان عنوان می شود که همچنان دریافت می شود، اما این روزها پیکان اعتراض های برخی از واردکنندگان قانونی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی و مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک را نشانه گرفته است.
واردکنندگان کالاهای الکترونیکی معتقدند که روند اخذ گواهی استاندارد از زمان ورود کالای آنها به کشور تا خروج همان کالا از گمرک باعث طولانی شدن پروسه ترخیص و از بین رفتن زمان طلایی فروش برای آنها می شود. از سویی دیگر آنها معتقدند که چرا کالاهایی با مارک های معتبر جهانی که سخت ترین استانداردها برای عرضه در کشورهای اروپایی و آمریکایی را رعایت می کنند، برای ورود به بازار ایران نیز باید روند طولانی را پیش روی خود داشته باشند.
باقر بحری، نایب رییس سازمان نظام صنفی رایانه ای در این باره گفته است: طی چند سال گذشته که استاندارد کالاهایی مثل نوت بوک یا پرینتر اجباری بوده، مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک نتوانست به طور جدی از هیچ کدام از کالاهایی که بررسی کرده ایراد بگیرد. دلیل هم واضح است، این کالاها توسط معتبرترین شرکت های جهان و با استانداردهای بین المللی ساخته می شود و معلوم است از نظر استاندارد ایرادی ندارد.
نایب رییس سازمان نظام صنفی رایانه ای با بیان اینکه تایید استاندارد این گونه کالاها سبب کند شدن ترخیص کالاها و متضرر شدن بی دلیل بخش خصوصی می شود، می گوید: این کار جز پول سازی برای جریان مشخصی، فایده دیگری ندارد. بحری با انتقاد از بررسی استاندارد نوت بوک، پرینتر و دیگر کالاهایی از این دست می گوید: مرکز تحقیقات کار خاصی نمی کند، آنها فقط وقت واردکنندگان را می گیرند و نشان فروشی می کنند.
او در پایان گفت و گویش خواستار لغو استاندارد اجباری کالاهایی مثل نوت بوک و پرینتر می شود و باز هم تاکید می کند این استاندارد اجباری نتیجه ای جز توقف دو سه روزه کالاها و افزایش قیمت کالا به دلیل پرداخت هزینه بررسی استاندارد ندارد. کالای ورودی باید بررسی شود درحالی که به نظر می رسد صحبت های بحری که این بار در مقام نایب رییس سازمان نظام صنفی رایانه ای عنوان شده نظر اعضای صنف باشد، اما مدیران و مسوولان دولتی بر این باورند که تمامی کالاهای وارداتی به جهت حمایت از حقوق مصرف کنندگان باید استانداردهای لازم داخلی را کسب کنند.
محمود لیائی، مدیرکل صنایع برق، الکترونیک و فناوری اطلاعات وزارت صنایع و معادن در گفت وگو با دنیای اقتصاد پیرامون این موضوع می گوید: در موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی به دستور شخص رییس جمهور کار فراهم شدن استانداردهایی برای کالاهای وارداتی آغاز شده است. او می گوید: درست است که بسیاری از کالاهای وارداتی از مارک های مطرح جهانی هستند، اما این کار در تمام دنیا انجام می شود و کالاهای وارداتی باید استانداردهای کشور مقصد را نیز رعایت کنند. لیائی در ادامه به بازدید هفته گذشته خود از مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک اشاره می کند و می گوید: در بازدیدی که از این مرکز داشتیم، متوجه ایرادات بسیاری از مارک های مطرح جهانی شدیم.
او در ادامه اخذ گواهی استاندارد را برای کالاهای وارداتی لازم دانست و عنوان کرد این کار باید به منظور حفظ حقوق مصرف کنندگان صورت گیرد. آزمایشگاه ما مجهز است اما یکی از انتقادهای دیگری که از سوی برخی از کارشناسان بخش خصوص بر روند بررسی ها در مرکز تحقیقات صورت می گیرد، به عدم تجهیز آزمایشگاه این مرکز به تکنولوژی آزمایشگاهی روز جهان است. آنها می گویند وقتی که ما توان تولید کالای «های تک» را نداشته باشیم در نتیجه توان آزمایش آن را هم نداریم. احمدرضا کلیشادی، معاون تجهیزات آی تی و الکترونیک مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک در این باره به دنیای اقتصاد می گوید: هم اکنون در موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی بالغ بر چند هزار آزمایشگاه تخصصی در بخش های مختلف وجود دارد.
او ادامه می دهد: توزیع کالاهای آی تی در جهان توسط یک شبکه توزیع تخصصی توسط هر کدام از مارک ها انجام می شود. در نتیجه این شبکه ملزم به ارائه بهترین و کامل ترین خدمات پس از فروش به کاربران خود است. با تمام سختگیری هایی که در غرب وجود دارد، اما در برخی از موارد، زمانی که کالایی بعد از فروش دچار مشکل می شود، شرکت مادر دستور جمع آوری کالا را چه از سطح فروشگاه ها و چه از دست کاربران و جایگزینی آن را صادر می کند.
او ادامه می دهد: همانطور که می دانید، بسیاری از مارک های مطرح جهانی بنا به دلایل مختلفی در ایران نماینده مستقیم ندارند و همین امر باعث شده تا بعضا در برخی از کالاها، محصول توسط واسطه دسته چندم وارد کشور شود و در نهایت در اختیار مصرف کننده نهایی قرار گیرد. این موضوع باعث می شود که کاربر نتواند در برخی از مواقع سرویس های مناسبی را از خدمات پس از فروش کالای خود دریافت کند. کلیشادی معتقد است که در کشورهای اروپایی و آمریکایی شاید در روند واردات یک کالا سختگیری هایی انجام نشود، اما همان کشورها شرکت سازنده را ملزم به رعایت استاندارهای خاصی می کند که تنها در صورت داشتن آن استاندارها کالا حق ورود به بازار آن کشورها را دارد.
او ادامه می دهد: بسیاری از کالاهای موجود در بازارهای غربی به شکل انحصاری برای بازار اروپا یا آمریکا ساخته شده است، اما آیا همان کالایی که انحصاری برای آن بازارها ساخته شده وارد ایران هم می شود؟ او می گوید: بسیاری از کالاهای وارداتی به ایران توسط کارخانه های دست چندم کمپانی های مطرح ساخته می شود و اصولا هم برای ورود به بازارهای کشورهای حوزه خاورمیانه ساخته می شوند. در نتیجه شاید کالا دارای یک برند مطرح باشد، اما الزامی ندارد که همان استانداردهای سخت اروپا و آمریکا را برای بازارهای ما نیز رعایت کند.
معاون تجهیزات آی تی و الکترونیک مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک در ادامه به انتقادات وارده نسبت به مراحل اخذ گواهینامه استاندارد کالاهای it می گوید: اینکه عنوان می شود کالاهای وارداتی برای اخذ گواهینامه مدت زمان زیادی را در این مرکز معطل می مانند، این گونه نیست. چرا که این مرکز بین 24 تا 48 ساعت گواهینامه نهایی را برای کالای مورد بررسی صادر می کند. در نتیجه ممکن است این پروسه طولانی مورد اشاره توسط برخی از دوستان در بخش دیگری از پروسه واردات کالا مانند گمرک یا ترخیص و یا حتی اخذ سندهای مالی اتفاق افتاده باشد. او همچنین نسبت به هزینه اخذ شده از وارد کنندگان می گوید: تمامی واردکنندگان کالا موظف هستند هزینه واحدی را (که این هزینه نسبت به نوع کالای وارداتی متغیر است) به موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی پرداخت کنند. اگر از سوی موسسه کالایی برای تست های لازم به مرکز تحقیقات ارائه شود این مرکز هزینه آزمایش های انجام شده را از واردکننده اخذ می کند، اما این مبلغ از هزینه نهایی که واردکننده باید به موسسه استاندارد پرداخت کند کسر می شود.
در نتیجه مرکز هزینه ای اضافی بر دوش واردکنندگان متحمل نمی کند. کلیشادی در پایان می گوید: واردکنندگان به نوعی از کار ما استقبال هم می کنند؛ چرا که کار ما باعث می شود جلوی ورود کالاهای بی کیفیت مشابه به کشور گرفته شود. او همچنین از رسانه ها برای بازدید از تجهیزات آزمایشگاه کالاهای آی تی دعوت به عمل آورد.
ارائه شده در تلنا