فروش کامپیوتر در ایران کاهش یافته است؟

برخلاف سال های گذشته که بازار خرید و فروش انواع کامپیوتر از رونق خوبی برخوردار بود به نظر می رسد سال 86 این رونق را تجربه نکرده است. البته موضوع کاهش استقبال از بازار خرید و فروش کامپیوتر، تنها شامل بازار تهران نیست و همه شهرهای کشور با این قضیه روبه رو هستند.
کارشناسان بازار کامپیوتر دلایل مختلفی را برای موضوع مطرح می کنند و معتقدند سهم اصلی از بازار خرید وفروش کشور به مراکز دولتی اختصاص دارد و بخش کلی از این بازار شامل حال مراکز خصوصی می شود. این کارشناسان همچنین سیاست ها و تصمیمات جدید دولت را در زمینه تجهیز مراکز دولتی به سیستم های کامپیوتری تا حدودی موثر می دانند که این موضوع در بازار این محصول تاثیرگذار بوده است.
باقر بحری، قائم مقام کمیسیون سخت افزار نظام صنفی رایانه ای در این زمینه می گوید: «فروش کامپیوتر در سال جاری نسبت به سال گذشته نه تنها رشد نداشته بلکه با روند کاهش فروش مواجه شده ایم.» به گفته وی سال گذشته در کشور حدود یک میلیون و 500هزار دستگاه کامپیوتر به فروش رفت که این رقم در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود 300هزار کامپیوتر افت نشان می دهد.
بحری علت کاهش فروش کامپیوتر در ایران را نبود رونق اقتصادی در این حوزه عنوان می کند و می گوید: بخش بزرگی از بازار خرید انواع کامپیوتر در ایران توسط سازمان ها و بخش های دولتی صورت می گیرد به طوری که حدود 70 تا 80درصد خرید کامپیوترهای بازار ایران توسط بخش های دولتی انجام می شود. با وجود اینکه امسال دولت به نقدینگی بالایی دسترسی داشت، درخواست خرید این محصول از سوی بخش های دولتی کمتر شده است.
وی همچنین تعیین نشدن بودجه معین و مشخص برای تجهیز ادارات و سازمان های دولتی به کامپیوتر را یکی از دلایل عدم استقبال این محصول می داند. کارشناسان معتقدند به طور کلی بازار کامپیوتر و خرید و فروش در این حوزه معمولا از نیمه دوم سال رونق می گیرد و این رونق به صورت پلکانی افزایش می یابد چرا که طی این مدت به ویژه ماه های پایانی سال شرکت های دولتی با خیال راحت بودجه ای که در اختیار دارند را صرف خرید تجهیزات کامپیوتری می کنند.
نایب رییس کمیته سخت افزار سازمان نظام صنفی رایانه ای وضعیت بازار خرید و فروش کامپیوتر را در بخش های خصوصی نسبت به بخش های دولتی معتبر اعلام می کند و می گوید: در سال جدید استقبال بخش های خصوصی از بازار کامپیوتر نسبت به بخش های دولتی رشد بیشتری داشته است. کاهش 15درصدی بازار فروش کامپیوتر کشور ایران در بین 68کشور دنیا در مرتبه آخر آمادگی دیجیتالی قرار گرفته است. این در حالی است که ایران در سال های 2005 و 2006 به ترتیب در رتبه های 59 و 65 ایستاده بود که در واقع رده ایران در سال 2007 نسبت به سال 2005، 10 رتبه کاهش داشته است.
به گفته نایب رییس کمیسیون سخت افزاری سازمان نظام صنفی رایانه ای کشور به طور تقریبی حدود 10 تا 15میلیون دستگاه کامپیوتر در کشور وجود دارد که هر 4 یا 5 نفر به آن دسترسی دارند که البته بیشتر این کامپیوترها در ادارات و سازمان های دولتی موجود هستند که با این حساب هر 3 یا 4 خانواده از یک دستگاه کامپیوتر در خانه بهره مند هستند.
وی همچنین به کاهش 15 درصدی بازار خرید و فروش کامپیوتر در سال 86 اشاره می کند و می گوید: بازار این محصول نسبت به سال گذشته باید حدود 15 تا 25درصد رشد می کرد، این در حالی است که با 15درصد افت فروش مواجه بوده است هر چند که قیمت انواع کامپیوتر در بازار سال به سال در حال کاهش است ولی این موضوع تاثیر آنچنانی در بازار فروش این محصول نداشته است.
بحری همچنین برخورداری از دولت الکترونیک و بانکداری الکترونیک را دو عامل مهم در رشد هر کشور عنوان می کند و می گوید: «بحث دولت الکترونیک و بانکداری الکترونیک سال ها است که در کشور ما وجود دارد ولی هنوز بستر و مقدمات آن کاملا فراهم نشده از این رو تا زمانی که این دو موضوع در کشور به طور جدی شکل نگیرد احساس نیاز به کامپیوتر از سوی مردم چندان محسوس نخواهد بود و بازار فروش این محصول نیز رشد قابل توجهی نخواهد داشت.»
امسال بهتر از پارسال
وضعیت بازار کامپیوتر به شرایط اقتصادی کشور نیز وابسته است. هرچه میزان انجام پروژه های اقتصادی و عمرانی بیشتر باشد تاثیر مستقیمی بر بازار کامپیوتر خواهد داشت.
«محمود اسکویی» مدیر محصول IT شرکت سامسونگ برخلاف نظر بحری که به افت فروش بازار کامپیوتر در سال جدید اشاره کرد، معتقد است امسال آمار فروش کامپیوتر افزایش یافته است.
وی می گوید: سال گذشته تعداد دستگاه کامپیوتری که در کشور به فروش رسید بالغ بر یک میلیون و 100هزار دستگاه بود. این در حالی است که این میزان در سال جدید به یک میلیون و 250هزار دستگاه رسیده است که خبر از رشد بازار فروش می دهد؛ البته در این بین سهم فروش انواع نوت بوک نیز افزایش یافته است که بالغ بر 50 تا 75هزار دستگاه است.
اسکویی همچنین به استقبال پایین سازمان ها و مراکز دولتی از بازار کامپیوتر در سال جدید اشاره می کند و می گوید: ادارات و سازمان های دولتی در سال جدید سهم پایینی از بازار خرید و فروش انواع کامپیوتر را به خود اختصاص داده اند. به اعتقاد وی سیاست های دولت و سیستم های جدید مدیریتی در کاهش خرید این محصول از سوی مراکز دولتی بی تاثیر نبوده اند. 22/3 درصد ایرانی هاکامپیوتر دارند طی 15 تا 20سال اخیر که کامپیوتر یکی از اجزای لاینفک زندگی تجاری و حتی شخصی اکثر مردم شده است، بازار خرید و فروش انواع این محصول نیز رونق گرفته است.
در حال حاضر نیز مردم کره جنوبی بالاترین آمار کامپیوترهای شخصی و کاربران اینترنتی را در میان مردم دیگر کشورهای جهان دارند به طوری که آمارها نشان می دهد 88درصد خانواده ها در کره جنوبی، کامپیوتر شخصی دارند و 80درصد آنها نیز روزانه به طور منظم به شبکه اینترنت وصل می شوند و اما کمترین آمار دارندگان کامپیوتر در جهان مربوط به کشور هند است که تنها 9درصد خانوارها دارای کامپیوتر هستند.
این در حالی است طبق اعلام مرکز آمار ایران، نسبت خانوارهای کل کشور که دارای کامپیوتر هستند، حدود 3/22درصد عنوان شده که این عدد در مناطق شهری حدود 3/29درصد و در مناطق روستایی 6درصد بوده، جالب اینجاست که تنها نیمی از آنها از اینترنت استفاده می کنند؛ در این بین بیشترین استفاده کنندگان از رایانه و اینترنت در کل کشور به ترتیب، استان تهران با 36/37درصد، اصفهان 27/14درصد و یزد با 25/25درصد بود و سه استانی که کمترین دسترسی به کامپیوتر و اینترنت را دارند، عبارتند از؛ خراسان جنوبی با 57/12درصد، خراسان شمالی 9/12درصد و سیستان و بلوچستان با 71/9درصد است که این درصد ها نشان دهنده تفاوت استفاده از کامپیوترها و اینترنت در بین استان های کشور است؛ با این وجود در سال 83تنها 15درصد خانوارهای ایرانی دارای کامپیوتر بودند که این آمار در سال 84 به 21درصد رسید.
در آمارگیری جدید که براساس سرشماری نفوس و مسکن به دست آمد این رقم به 31/22درصد رسیده است که به نظر می رسد در مقایسه با سال های اولیه از رشد خوبی برخوردار بوده است. ضریب نفوذ پایین کامپیوتر در ایران طبق آمار ضریب نفوذ کامپیوتر در ایران از حدود 6درصد در سال 80 به حدود 3/22درصد در حال حاضر رسیده است.
این میزان به مراتب پایین تر از پایین ترین استانداردهای جهانی است و در واقع ایران را در زمره کشورهای فقیر از نظر کامپیوتر قرار داده است. با این حال این فقر کامپیوتری گستردگی کشوری ندارد و عمدتا شامل استان های محروم می شود، در حالی که استان های متمول تر به سرعت آمارهای خود و بازارهای خود را رونق می دهند. به نظر می رسد شکاف دیجیتالی عمیقی درحال شکل گیری است.
ارائه شده در ایتنا